Szkieletor – niespełnione marzenia o wielkości…

pobrane (24)Zupełnym kuriozum architektonicznym, znajdującym się niemal w samym centrum Krakowa, jest osławiony szkieletor. Bywa nazywany również wieżowcem NOT, od Naczelnej Organizacji Technicznej, która miała mieć tam siedzibę. Budynek powstał w 1975 roku i do tej pory pozostał nieukończony. Koncepcja architektoniczna budynku była, jak na tamte czasy, niezwykle nowatorska. Stała się nawet pewnym wzorcem wyznaczającym przyszłe kierunki budownictwa komercyjnego. Szkielet bryły liczy obecnie 24 pietra, ostatnia kondygnacja nie została ukończona. Do obiektu nie prowadzi żadna droga, a bezpośrednie otoczenie zarosło bujną roślinnością. Budynek nie miał szczęścia do zmieniających się wciąż właścicieli, a oni z kolei do władz miasta, paradoksalnie niechętnych wszelkim zmianom. W latach dziewięćdziesiątych chciano adaptować budynek na potrzeby nowohuckiego kombinatu, lecz uniemożliwiła to niejasna sytuacja prawna gruntów.

W roku 2004 kolejny właściciel chciał szkielet wyburzyć, ale nie dostał odpowiedniego zezwolenia. W kolejnych latach upadła koncepcja przebudowy, która została storpedowana przez plastyka miejskiego. Aktualnie zatwierdzono już plany rewitalizacji budynku i jego najbliższego otoczenia. Ma być on gotowy w roku 2012. Będzie podwyższony o 10 m, a na jego powierzchni ma się znajdować hotel, restauracje i pomieszczenia konferencyjne, a na samum szczycie platforma widokowa. W tej chwili szkieletor jest największą powierzchnią reklamową w mieście, widoczną z każdego jego zakątka.

Pawilon polski – Expo 2010

pobrane (25)Największym hitem zeszłorocznego Expo w Szanghaju był pawilon polski. Stało się tak najpewniej za sprawą ciekawe formy projektu składającej się z wielu skośnych płaszczyzn, które budzić mają zamierzone skojarzenia z misternie składaną papierową kartką, wzorowaną na polskiej sztuce ludowych wycinanek. Autorami tej oryginalnej koncepcji jest zespół architektów w składzie: Wojciech Kakowski, Marcin Mostafa oraz Natalia Paszkowska. Charakterystyczna elewacja w zamierzeniu ma swą odrębnością estetyczną odwoływać się wyraźnie do kraju pochodzenia. Ażurowe motywy, wycięte za pomocą lasera ze specjalnej wodoodpornej sklejki, obudowują bryłę, wewnątrz której znajduje się około 1200 metrów kwadratowych powierzchni wystawienniczej.

W nocy podświetlony pawilon przypomina wzorzysty lampion, co z kolei jest wyraźnym ukłonem w stronę gospodarzy. Młodzi projektanci postawili przed sobą zadanie przełożenia tradycyjnych wzorów ludowego folkloru na język współczesnej architektury. Budynek zadziwia nie tylko forma zewnętrzna, równie dopracowane ma detale wnętrza. Ponieważ poszycie jest przepuszczalne dla światła, zwiedzający maja okazję ujrzeć misterne wzory poświaty słońca rysujące się pod sklepieniem. Pawilon cieszył się ogromną popularnością wśród zwiedzających, otrzyma ł liczne nagrody w wieku plebiscytach w zakresie nowoczesnych koncepcji architektonicznych. Dzięki materiałowi, z jakiego jest wykonana elewacja budynek bez problemu będzie mógł być, po zakończonej wystawie, przeniesiony do któregoś z polskich miast.

Arka Pana

pobrane (26)Nowatorska i odważna formą architektoniczna jest niewątpliwie Kościół Matki Bożej Królowej Polski w Krakowie zwany wśród mieszkańców Arka Pana. Jest to pierwszy kościół zbudowany w robotniczej Nowej Hucie. Inicjatorem jego budowy był ksiądz Józef Gorzelany. Projektantem został inżynier Wojciech Pietrzyk. Tę świątynię postawiono w latach 1967-1977. Bardzo charakterystycznym i rozpoznawanym w całej Polce jej elementem dach, który kojarzy się z biblijna arka, ale także z kaplicą w Ronchamp, projektu Le Corbusiera. Podstawę konstrukcyjną tego budynku stanowi wznoszący się na d sklepieniem siedemdziesięcio metrowy krzyż, mający symbolizować maszt. Bardzo ważna w całej koncepcji okazała się siódemka, jako symbol sakramentów świętych i darów Ducha Świętego. Jej symbolika zawiera się w siedmiu bramach i siedmiu stopniach prowadzących do kościoła. Wewnątrz znajduje się wykuty z karraryjskiego marmuru ołtarz główny, w kształcie dłoni.

Tabernakulum odlane jest z brązu i przybiera kształty kuli ziemskiej. Powierzchnia budynku to 1300 m2 i może on jednocześnie pomieścić około 6000 ludzi. Konsekracja nastąpiła w 1977 roku i dokonaj jej kardynał Karol Wojtyła. Świątynia ta, poza zdecydowanymi walorami estetycznymi i pewnego rodzaju futuryzmem, ma dla Krakowian ogromne znaczenie historyczne, a przede wszystkim sentymentalne, ze względu na okoliczności, w jakich powstawała. Budowla ta stanowi jedno z bardziej interesujących miejsc kultu sakralnego w Krakowie, a może nawet w całym kraju.

Pałac Kultury i Nauki

images (6)Zbudowany w trzy lata i w roku 1955 oddany do użytku. Był darem narodu radzieckiego dla narodu polskiego. Mowa oczywiście o najwyższym polskim budynku Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie. Koncepcje architektoniczną tego molocha stworzył Lew Rudniew. Wyraźnie widać, że inspirował się stylem art déco, socrealizmem i polskim historyzmem. Można zauważyć w formie tego budynku klasycyzujące zgeometryzowanie i dążenie do syntetycznego ujmowania form, poszukiwanie piękna w funkcji przedmiotu użytkowego.

To wyraźne cechy art déco, a przypadku Pałacu rzucają się w oczy. Według założeń budownictwa socrealistycznego bryła ma wyrażać siłę i potęgę państwa, a nie piękno czy elegancję. Ma odróżniać się monumentalnym przeskalowanie proporcji a także posiadać niekiedy elementy zdobnicze w postaci attyk, kolumnad czy pilastrów. Wszystkie te cechy zgrabnie połączył Rudniew w swoim projekcie. Konstrukcja budynku oparta jest na stalowej ramie z wewnętrznym, również stalowym, trzonem, posadowiona na żelbetowym fundamencie. Pałac ma 42 piętra i 3288 pomieszczeń. Obecnie jest siedzibą wielu firm i instytucji pożytku publicznego. Organizuje się w nim wszelkiego rodzaju pokazy, koncerty czy widowiska. Swoja siedzibę mają w Pałacu władze Polskiej Akademii Nauk. Jest to nadal kontrowersyjna budowla i mimo niepodlegających dyskusji zasług dla architektury polskiej tamtego okresu, nadal jest zarzewiem wzajemnych sporów mieszkańców stolicy jak ma wyglądać jego przyszłość.

Wieża Eiffla

pobrane (27)Jedną z najbardziej rozpoznawalnych konstrukcji architektonicznych Europy jest Wieża Eiffla. To ażurowa budowla kratowa wykonana z kutej stali. Szkielet wsparty jest na czterech podstawach w kształcie trapezu. Na wysokościach 57 m, 115 m i 275 m znajdują się tarasy widokowe. Zajmuje obszar kwadratu o boku 125 m. Na sam szczyt wieży prowadzi 1665 stopni. Podzielona jest na trzy poziomy, z których dwa dolne wyposażone są w schody, na trzeci można wyłącznie wjechać windą. Zaprojektował ją Gustaw Eiffel. Postawiono ją w roku 1889 z okazji Wystawy Światowej odbywającej się wtedy w Paryżu. Pierwotne plany zakładały, że konstrukcja zostanie rozebrana po 20 latach, ale architekt i twórca na to nie pozwolił. Wieże uratowano, bo zaczęto eksperymenty z telegrafem i ona, jako najwyższy budynek świata świetnie nadawała się na antenę. W trakcie I wojny światowej stała się nawet obiektem militarnym. Jej wysokość zmienia się o 18 cm w zależności od temperatury.

Pod wpływem wiatru wieża kołysze się na 6-7 cm. W latach osiemdziesiątych XX wieku przeprowadzono gruntowna jej renowację, dzięki której, wieża została „odchudzona” o ponad 1300 ton. Po remoncie zainstalowano na konstrukcji system iluminacji. Malowanie szkieletu metalowego farbami antykorozyjnymi przeprowadza się regularnie, co kilka lat. Wieża straciła status najwyższej budowli świata w roku 1929, na rzecz Chrysler Building w Nowym Jorku. Ta budowla jest aktualnie symbolem Paryża, a niekiedy i całej Francji.

Kompleks Kiyomizu-Dera

pobrane (28)Kiyomizu-dera to buddyjski kompleks świątynno-pałacowy w Kioto w Japonii. Wybudowano go na zboczu góry Otowa, której nazwa pochodzi od istniejącego nieopodal wodospadu. Jest to kompleks kilku drewnianych budowli. Główny budynek to świątynia Kiyomizu. Wyróżnia się ona rozległa werandą, nazwaną sceną tańców. Jest ona oparta na wystającej ze zbocza kilkukondygnacyjnej konstrukcji drewnianej. Cały zespół budynków zbudowany jest zgodnie ze sztuką architektury shitoistycznej. Charakteryzuję doskonałym wkomponowaniem w otaczający go krajobraz i stanowi jakby cześć. Ten związek z naturalny terenem widoczny jest szczególnie w detalach konstrukcyjnych. Zamierzeniem architektów było, aby elementy te były w sposób płynny połączone z podłożem i nie zakłócały jego naturalnego piękna i harmonii. W tej koncepcji mieszczą się liczne tarasy widokowe, służące kontemplacji środowiska i odpoczynkowi wśród zieleni. W zespole Kiyomizu jest jeszcze kilka świątyń.

Szczególnie warto wspomnieć o shintoistycznej Jishu Jinja, poświęconej Okuninushi no Mikoto, bóstwu miłości. Zabudowania te do dziś są jednym z najważniejszych elementów dziedzictwa kulturowego Azji. Mimo, że uległy całkowitemu zniszczeniu 1629 roku, zostały odbudowane z tych samych, co pierwotne, materiałów i dokładnie według oryginalnych projektów. Współcześnie cały kompleks jest siedzibą dla świątyni buddyjskiej sekty Hosso-shu , jednej z najstarszych w Japonii, stworzonej przez mnicha Dosho w 661 roku.

Koloseum

pobrane (29)Amfiteatr Flawiuszów, powszechnie bardziej znany jako Koloseum, jest jednym z najbardziej znanych zabytków starożytnej architektury rzymskiej. Ta wielka budowla, o kształcie eliptycznym pierwotnie wysoka na 49 m ma w obwodzie 524 m. Jako teatr miejski mogła pomieścić do 73 tysięcy widzów, wziąwszy pod uwagę galerie komunikacyjne i system podziemnych korytarzy. Budynek został wzniesiony zgodnie z projektem, który zalecał w czterokondygnacyjnym podziale zewnętrznym zastosowanie w trzech z nich spiętrzeń kolejnych porządków w następującej kolejności od dołu: Toskańskiego, jońskiego i korynckiego. Te, ze względów konstrukcyjnych zostały wyposażone w układ arkad, natomiast czwarta, najwyższa jest ich pozbawiona i ma tylko niewielkie okienka. Od wewnątrz rotunda ma układ pięciu kondygnacji. Pomieszczenia tam usytuowane były przeznaczone na bufety, szatnie, stanowiska dla zwierząt, czy nawet łaźnie dla gladiatorów.

Koloseum ma również bardzo rozbudowany system komunikacyjny w formie wewnętrznych korytarzy i zewnętrznych krużganków. Wokół areny wzniesiono podium. Architekci zadbali również, co w tamtych czasach było niespotykane, o bezpieczeństwo gości. Zaplanowana 80 ponumerowanych wyjść, tak, aby w razie zagrożenia widzowie mogli opuścić obiekt w ciągu kilku minut. Niestety te udogodnienia nie dotyczyły bywalców ostatniej kondygnacji, która służyła najniżej urodzonym. Koloseum jest budowlą otwartą, więc dla ochrony przed niekorzystnym warunkami pogodowymi zadbano o możliwość osłonięcia widowni specjalną okrywą zwaną velarium.

« Older Entries